Máilmmiárbečuozáhagat Suomas – Oktasaš ártnat
Unesco máilmmiárbečuozáhagat leat olmmošgotti divrasamos kultur- ja luondduárbbit. Suomas lea čieža máilmmiárbečuozáhaga, main Mearačoddaga suologuovlu lea luondduárbečuozáhat ja earát guhtta leat kulturárbečuozáhagat: Struve golbmačiehkamihtidangoallus, Suomenlinna Helssegis, Vanha Rauma, Petäjävesi boares girku, Verlan puuhiomo ja pahvitehdas Kouvola lahka ja Sammallahdenmäki bronsaáiggi hávdeboldneguovlu Rauma lahka.
Lundui-bálvalusas sáhtát oahpásmuvvat dárkileappot Mearačoddaga suologuvlui dahje Struve golbmačiehkamihtidangoallus mihtidančuoggáide.
Mearačoddaga suologuovllu eanabadjánanriddu
Mearačoddaga suologuovlu lea Suoma vuosttamuš luondduárbečuozáhat. Mearačotta mii lea Vaasa ovddabealde ja Ruoŧa Korkeanrannikko mii lea Pohjanlahtti nuppe bealde, hábmejit guovtte stáhta oktasaš geologalaš máilmmiárbečuozáhaga.
Maŋimuš jiekŋaáigge jiekŋagovččas lei assámus justa doppe, gos máilmmiárbeguovlu dál lea. Go losses jiekŋagovččas suttai, eana badjánišgođii ja dát proseassa joatkašuvvá ain. Dán áigge eana badjána sullii 9 millimehtera jagis.
Sáhtát oaidnit jieŋa guođđán luottaid ja eatnama badjáneami váikkuhusaid čielgasit Mearačoddaga luonddus ja duovdagiin, gos ođđa eanaguovllut bohtet olles áigge oidnosii čázi vuolde. Šattolašvuohta ja fauna nuppástuvvet olles áigge, ja dahket guovllus buorre ovdamearkka luonddu vuogáiduvvamis nuppástussii.
Struve goalus – Dieđa ja ovttasbargu
Struve golbmačiehkamihtidangoallus lea máilmmiárbečuozáhat, mii muitala olbmo diehtoáŋgirvuođas ja riikkaidgaskasaš ovttasbarggus. Dát dieđalaš olahus veahkehii mihtidat eanaspáppa sturrodaga ja hámi 1800-logu álgogeažis.
Struve goalus ollá Ukrainas gitta Norgii, ja hirbmat stuorra mihtidanbarggus manai áigi 39 jagi. Máilmmiárbečuozáhahkii válljejuvvui suodjaleapmái 34 mihtidančuoggá, main guhtta leat Suomas. Mihtidančuoggát leat ee. Tarvantovaaras, Aavasaksas ja Mustaviiris.
Suoma máilmmiárbečuozáhagat, dego Mearačoddaga suologuovllu eanabadjánanrittu ja Struve golbmačiehkamihtidangoallus, muitalit olmmošgoddái buhttekeahtes árvvuin. Dat fállet áidnalunddot vejolašvuođaid oahpásmuvvat luonddufenomenaide ja olbmuid olahusaide.